Неполный список арабских, персидских и прочих заимствований, заменивших адыгские слова:
Ажал (араб.) - лlэныгъэ (смерть).
Акъыл (араб.) - губзыгъагъэ, lущагъ (ум, разум).
Акъылыфlэ (араб.-адыг.) - lущ, губзыгъэ (умный, разумный).
Аргъуей (тюрк.) - техьэгъуэзешэ (комар).
Аркъэн (тюрк.) - хьэкъу, шадз (аркан).
Ахърэт (араб.) - хьэдрыхэ (загробный мир).
Ахьмакъ (перс. ahmaq) - lулэ (глупец, дуралей).
Бабыщ (тюрк.) - псыджэд (утка).
Батырыбжьэ (тюрк. "батыр" из санскр. "baghadhara" (обладающий счастьем, удачливый) или перс. "bahadur" (с тем же значением) через монг., и адыг. "бжьэ" (рог, чаша)) - лlыхъубжьэ (чаша с напитком для героя, богатыря).
Бащлыкъ (тюрк.) - щхьэрыхъуэн (западн.) (в восточном диалекте "щхьэрыпхъуэн" - накрыть голову или верх чего-то чем-то; "щхьэрыкъуэн" - натянуть на голову что-то).
Бэракъ (тюрк.) - нып (флаг).
Белджылы (тюрк.) - наlуэ, lупщl (явный, ясный, чёткий, определённый).
Бруу (тюрк.) - пхых (бурав, сверло).
Былым (тюрк.) - lэ(щ) (скот) (см. lэщ - загон, lэхъуэ - пастух, lэбгъэ - стадо молодняка КРС, lэжь-гъужь - рогатый скот, lэпlащэ - КРС, lэфэ - шкура КРС, lэщlэвыщlэ - молодняк КРС).
Бын (араб.) - щlэблэ (дети).
Бысым (тюрк. bizim) - хьэгъэрей (знакомый, близкий).
Гуэгуш (тюрк.) - кlуркlур, тхьэджэд, тхьачэты (зап.) (индюк).
Гуэл (тюрк.) - псыхъурай (западн.) (озеро).
Гуэныхь (перс.) - псэкlуэд (грех; жалость, сострадание).
Гуэншэрыкъ (тюрк.) - lэшъуэцуакъ (зап.), в восточном диалекте вероятно имелось утраченное слово "lэфэвакъэ" (ср. каб. Iэфэ - шкура/кожа КРС, вакъэ - обувь).
Гъуэншэдж (тюрк.) - а-йкуа (абаз.), в адыгском утрачено. Скорее всего имелось исконное слово "йыкуэ" от глагола йыкуэ-н (йыгуэ-н) (затолкнуть, запихнуть, впихнуть кого-что-л. куда-л., во что-л.).
Дэмыгъэ (монг., тюрк.) - нэпкъыжьэ (клеймо, отметина).
Делэ (тюрк.) - lулэ, щхьэншэ (глупец), хьэвдын (глупец, дуралей).
Дин (араб.) - фlэщхъуныгъэ (вера).
Дуней (араб.) - щlы хъурей (мир).
Жумарт (тюрк.) - фlэрафlэ (щедрый, добрый).
Жып (араб.) - хъумапlэ (хранилище), для обозначения кармана вытеснено арабизмом "джыб", но сохранилось в значении "карман" в карачаево-балкарском языке (хумпу, хомпу).
Залым (араб ) - пщае (тиран, деспот, букв. "плохой князь").
Зэман (араб.) - ...гъуэ (время, пора), например, вэгъуэ - время пахоты, игъуэ - подходящее время; пlалъэ - срок, момент наступления чего-либо; лъэхъэнэ - период, эпоха.
Зэран (араб.) - хэщl (ущерб, урон), щхьэпаджэ (устар.) ("вред", см. "щхьэпэджэн" - вредить и антоним "щхьэпагъ(э)" - полезность).
Куэншыбэ (тюрк.) - бгъэкlапх, пхъыкlапх (зап.) (корсет).
Къалэн (тюрк.) - пщэрылъ (обязанность).
Къаруу (тюрк.) - лъэщагъ (сила, мощь, могущество); бланагъэ (сила, мощь); гуащlэ (сила, энергия). Последнее в ранней форме гуачlэв (кях. кlочlэшху) заимствовано в карачаево-балкарский язык (гёжеф, гёджеб).
Къэрал (монг.-тюрк. из франкск. Karl) - хэку (государство, страна; также в значении "родина"). Другие синонимы: хэгъэгу (край, страна, родина), шlыгу (территория, страна, земля).
Къуэшын (тюрк.) - lэпхъуэшэпхъуэн (кочевать, вести кочевой образ жизни).
Къулей (тюрк.) - зыхуэхъу (зажиточный, богатый).
Къундуз (араб. qundus, тадж. қундуз, аварск. хундуз, тюрк. къундуз) - псы бланэ (выдра).
Кlэнауэ (рус.) - щlытl, хьэмдэч (канава, ров).
Лошкэ (рус.) - бжэмышх, хъуп (зап.).
Макъамэ (араб.) - пкъы (мелодия; ритм, ритмика).
Мэл (араб.) - хъуы (устар. овца; см. хъурыфэ - овчина).
Мурад (араб.) - гугъэ (намерение).
Мылъку (араб.) - фlыгъуэ (богатство, состояние), гъуэ (устар. - достаток, обеспеченность).
Мыхьэнэ (араб.) - купщlэ (смысл).
Нэмыс (араб.) - 1) кlухьэн (честь, приличие, пристойность); 2) пщlэ, щlыхь (почёт, уважение).
Нур (араб.) - нэху (свет).
Пэгун (рус.) - тхьэщlэпсылъэ (помойное ведро).
Пелуан (перс.) - щэджащэ (сильный, статный, большой, великийи витязь).
Потолок (рус.) - пкlафэ.
Сабий (араб.) - цlыкlу (ребёнок), lэуа (ребёнок (в каб. - грудной ребенок)), нану, дзэдзу (ребёнок, малыш).
Сэбэп (араб.) - пщхьэпэ, щхьэпэ (полезный, нужный).
Сэкъат (араб.) - лажьэ, дагъуэ, пылъхьэ (изъян, дефект, недостаток).
Тебэ (араб.) - жьэпхъалъэ (сковородка).
Телефон (греч.) - lэрыпсалъэ.
Тэмакъ (тюрк.) - джий (горло).
Тэмэм (тюрк.) - хъун, дэгъуэ, ерэхъу (хорошо, в порядке).
Торт (латин.) - фо мэрэмысэ (торт).
Тутын (тюрк.) - хьэмгъуэкъу (табак).
Угъурлы (тюрк.) - гуапэ, махуэ (добрый, сердечный).
Уэчыл (араб.) - щхьэщыж (адвокат; защитник, заступник).
Хьэзаб (араб.) - гугъуехь (трудности, тягости, мука).
Хьэлэмэт (араб.) - гъэщlэгъуэн, телъыджэ (интересно).
Хьэпшып (араб.) - пкъыгъуэ (вещь).
Хьэуа (араб.) - уэ (воздух).
Хьила (араб.) - бзаджагъэ (хитрость)
Чэнджэщ (перс. kankaš) (совет, наставление) - упщlэж (совет), ущие (наставление).
Чнутl (рус.) - цlоб (кнут), щlопщ (плеть).
Шэч (перс. šak) - ехъырэхъыщ (сомнение).






